عباس اقبال آشتيانى
501
تاريخ مغول ( از حمله چنگيز تا تشكيل دولت تيمورى ) ( فارسى )
دو كتاب است كه در جميع ممالك اسلامى اشتهار داشته و از كتب معتبر درسى شده و عدّهء زيادى از علما بشرح آن پرداختهاند و آن يكى كتاب ايساغوجى است در كليات خمس منطق و ديگرى كتاب هداية الحكمة در منطق و طبيعى و الهى كه باسم هدايه مشهور و عدّهاى از بزرگان فضلا آن را شرح كردهاند . سيد بن طاوس ( 589 - 664 ) - سيد رضى الدين علىّ بن طاوس علوى حلّى و برادرش جمال الدين احمد ( متوفى سال 673 ) هردو از محترمين سادات حله و از رؤساى شيعهء اماميه و از مؤلفين اين طايفه بودهاند و مؤلفات سيد رضى الدين كه به سيد بن طاوس اشتهار يافته در ميان شيعىمذهبان ايران شهرتى بكمال پيدا كرده است و شمارهء تأليفات سيد رضى الدّين در آداب و احكام مذهب شيعه زياد است و يك عدّه از كتب او نيز حاوى مطالب علمى و تاريخى مفيد است چه او بر كتابخانههاى معتبر دست داشته و در پارهاى از مؤلفات خود منقولاتى از آن كتب بدست مىدهد . سيد بن طاوس با مؤيد الدّين بن العلقمى وزير و برادر و پسر او دوستى تمام داشت و چون هولاگو بغداد را گرفت سيد بن طاوس از طرف او در سال 661 به نقابت علويين منصوب گرديد و در بغداد به اشاعهء احسان و عدل پرداخت تا در ذىالقعدهء سال 664 در آن شهر وفات يافت . خواجه نصير الدين طوسى ( 597 - 672 ) - بزرگترين مرد دانشمند جامعى كه بعد از گذشتن دورهء درخشان تمدّن اسلامى و زمان امثال فارابى و ابو ريحان بيرونى و ابو على سينا و عمر خيام در ايران ظهور كرده و در عصر مظلم استيلاى تاتار مشعل فروزان علم و ادب را در دست داشته است ابو جعفر نصير الدين محمد بن محمد بن حسن ملقب و معروف به استاد البشر و خواجه است كه اصلا از مردم جهرود قم بوده و در 597 در آنجا تولد يافته و بعد بكسب كمال به اطراف رفته و از آن جمله در طوس مقيم شده و به همين جهت به طوسى اشتهار پيدا كرده است . در مدّت اقامت خواجه در طوس بواسطهء پيچيدن آوازهء علم و فضايل او اسماعيليهء قهستان كه در طلب دانش و جمع كتب و جلب علما سعى بليغ داشتند خواجه را پيش خود بردند و خواجه در خدمت علاء الدّين محمد بن حسن اسماعيلى و محتشم قهستان يعنى ناصر الدّين عبد الرحيم بن ابى منصور كه مردى فضلدوست و طالب ترجمهء كتب حكمتى و اخلاقى از عربى به فارسى بود رفت و در پيش محتشم مزبور محترم شد و در